Şirket Aracı: Filo Kiralama mı, Satın Alma mı? Karar Verirken Bakılacak Maliyet Kalemleri

Şirketiniz büyüdükçe araç ihtiyacı da büyür: saha ekibi için ekonomik binekler, yöneticiler için konforlu araçlar, dağıtım için hafif ticariler… Bu noktada her işletmenin önüne aynı soru gelir: Araçları satın mı almalıyız, yoksa uzun dönem kiralama mı yapmalıyız? Doğru cevap şirketten şirkete değişir. Ancak doğru cevaba ulaşmanın yolu herkes için aynıdır: yalnız etiket fiyatını değil, aracın şirketinizde kaldığı süre boyunca yarattığı toplam maliyeti karşılaştırmak.

Satın almanın görünen ve görünmeyen maliyetleri

Satın alma kararında akla ilk gelen, aracın alış bedelidir. Oysa araç şirketin aktifine girdiği andan itibaren başka kalemler de devreye girer:

• Sermaye bağlanması: Peşin alımda kaynak araca bağlanır; kredili alımda ise finansman maliyeti oluşur. Her iki durumda da bu kaynak, şirketin asıl işine aktarılamaz.
• Değer kaybı: Araçlar zamanla değer kaybeder. Kaybın büyüklüğü marka, model, kilometre ve piyasa koşullarına göre değişir ve önceden kesin olarak bilinemez.
• Sigorta ve kasko: Her yıl yenilenen poliçeler, hasar geçmişine göre değişebilen primler.
• Bakım ve lastik: Periyodik bakımlar, mevsimlik lastik değişimi ve saklama, beklenmedik arızalar.
• Vergi ve harçlar: Yıllık vergiler, muayene ve benzeri yasal yükümlülükler.
• Yönetim zamanı: Hasar takibi, servis randevuları, ikame araç arayışı ve sonunda aracın ikinci elde satılması. Bu işlerin hepsi şirket içinde birinin zamanını alır.

Uzun dönem kiralamada ne değişir?

Uzun dönem kiralamada şirketiniz aracın sahibi değil, kullanıcısı olur. Araç sınıfı, kiralama süresi ve yıllık kilometre baştan belirlenir; bu üç değişkene ve sözleşmeye dahil edilen hizmetlere göre aylık bir bedel oluşur. Tipik bir uzun dönem kiralama teklifinde şu kalemlerin kapsama alınıp alınmadığı yazılı olarak belirtilir:

1. Periyodik bakım ve onarım koordinasyonu
2. Kasko ve trafik sigortası
3. Lastik değişimi ve saklama
4. Hasar sürecinin yönetimi ve gerektiğinde ikame araç
5. Yasal yükümlülüklerin takibi

Burada en önemli nokta, “kapsam” kelimesidir. Teklifleri karşılaştırırken yalnız aylık bedele değil, o bedelin içinde nelerin olduğuna bakmalısınız. Bakımı dahil olmayan düşük bir bedel, her şeyin dahil olduğu bir bedelden yıl sonunda daha pahalıya gelebilir.

Karşılaştırmayı adil yapmak için bir yöntem

İki seçeneği aynı terazide tartmak için şu basit tabloyu kendi rakamlarınızla doldurmanızı öneririz. Aynı araç sınıfı için, aynı süre (örneğin üç yıl) ve aynı yıllık kilometre varsayımıyla:

• Satın alma tarafı: Alış bedeli + finansman maliyeti + üç yıllık sigorta, bakım, lastik, vergi ve muayene giderleri + yönetim için harcanan zamanın karşılığı − üç yıl sonunda tahmini ikinci el satış bedeli.
• Kiralama tarafı: Aylık kira bedeli × ay sayısı + sözleşme kapsamı dışında kalan giderler (varsa) + kilometre aşımı riski.

İkinci el satış bedeli bir tahmindir; temkinli bir rakamla hesaplamak, sonucu daha gerçekçi kılar. Vergisel etkiler ise şirketinizin yapısına göre değiştiğinden bu konuda mali müşavirinizin görüşünü almanız gerekir.

Kiralamanın asıl getirisi çoğu zaman rakamlardan çok öngörülebilirliktir: Yıl başında filonuzun maliyetini bilirsiniz.

Hangi durumda hangisi daha mantıklı?

Araçları çok uzun süre elde tutmayı planlayan, kendi bakım altyapısı olan ve yönetim yükünü sorun etmeyen şirketler için satın alma cazip olabilir. Buna karşılık nakit akışını korumak isteyen, araç yönetimine ekip ayırmak istemeyen ve filosunu düzenli aralıklarla yenilemek isteyen işletmeler için uzun dönem kiralama genellikle daha rahat bir modeldir. Bazı şirketler de karma bir yapıyı tercih eder: Uzun süre kullanılacak araçları satın alır, saha ve yönetici araçlarını kiralar.

Teklifleri karşılaştırırken sorulacak altı soru

1. Aylık bedele neler dahil? Bakım, sigorta, lastik ve hasar yönetiminden hangileri kapsamda, hangileri değil?
2. Kilometre aşımı nasıl hesaplanıyor? Yıllık kilometre sınırı aşıldığında uygulanacak bedel sözleşmede açıkça yazmalı.
3. Araç teslim ve iade koşulları neler? İadede hangi hasarların normal kullanım sayılacağı önceden bilinmeli.
4. Arıza ya da kazada ne olacak? Kimi arayacağınız, aracın nereye götürüleceği ve ikame araç koşulları belli olmalı.
5. Erken iade mümkün mü? İhtiyaç değişirse sözleşmenin nasıl sonlandırılacağını baştan konuşun.
6. Faturalama nasıl yapılıyor? Tüm araçlar için tek fatura, muhasebe süreçlerinizi önemli ölçüde sadeleştirir.

Bu soruların cevapları yazılı olarak teklifte yer aldığında, farklı firmaların tekliflerini gerçekten karşılaştırılabilir hâle getirirsiniz.

Easycar ile teklif süreci

Easycar’da teklif hazırlarken önce ihtiyacınızı dinliyoruz: kaç araç, hangi sınıf, kimler kullanacak, yılda kaç kilometre yapılacak. Ardından araç sınıfı, süre, kilometre ve hizmet kapsamını tek tek yazan bir teklif iletiyoruz. Sitede sabit fiyat ya da kampanya yayımlamıyoruz; çünkü doğru fiyat, doğru kapsamla birlikte ortaya çıkar. Teklif formunu doldurarak süreci başlatabilirsiniz.