Bina ve çevreden daire içine, belgelerden aidata kadar: Satılık daire gezerken not almanız gereken 20 soruyu tek listede topladık.
Satılık daire gezmeleri genellikle kısa sürer ve ilk izlenim kararı fazlasıyla etkiler. Aydınlık bir salon ya da yeni yapılmış bir mutfak, gözden kaçan bir nem lekesini veya eksik bir belgeyi kolayca gölgede bırakabilir. Aşağıdaki kontrol listesini telefonunuza kaydedin; her gezide aynı soruları sormak, seçenekleri karşılaştırmayı da kolaylaştırır.
Bina ve çevre
- Bina hangi yıl yapıldı, iskânı var mı? Yapı kullanma izni olmayan binalarda kredi ve abonelik işlemlerinde sorun yaşanabilir.
- Binada yapılmış bir yapı güvenliği incelemesi var mı? Riskli yapı tespiti yapıldıysa süreç hangi aşamada?
- Zemin ve bodrumda nem, su basması geçmişi var mı? Bodrum katı ve otoparkı mutlaka görün.
- Asansör, jeneratör, hidrofor düzenli bakımlı mı? Bakım kayıtlarını yönetimden isteyin.
- Otopark durumu nedir? Kapalı, açık ya da sokak; araç başına yer var mı?
- Çevrede gürültü kaynağı var mı? Ana yol, eğlence mekânı, sanayi; mümkünse farklı saatlerde tekrar gidin.
- Toplu taşıma, okul ve market ne kadar uzakta? Haritada değil, yürüyerek ölçün.
Daire içi
- Cephe ve gün ışığı: Salon ve yatak odaları hangi yöne bakıyor?
- Duvarlarda ve tavanda nem, küf, çatlak izi var mı? Taze boya bazen bu izleri gizler.
- Pencereler ve doğramalar yalıtımlı mı, düzgün kapanıyor mu?
- Elektrik tesisatı yeterli mi? Sigorta kutusu ve priz sayısına bakın.
- Tesisat: Musluk basıncı, gider akışı, kombi yaşı ve son bakım tarihi nedir?
- Brüt ve net metrekare ne kadar? Tapudaki ve ilandaki bilgiyle uyuşuyor mu?
- Satışa dahil olanlar: Ankastre ürünler, klima, dolaplar fiyata dahil mi?
Belgeler ve hukuki durum
- Tapu niteliği nedir? Kat mülkiyeti mi, kat irtifakı mı? Hisseli mi?
- Tapuda ipotek, haciz veya şerh var mı? Güncel tapu kaydını işlem öncesi kontrol ettirin.
- Projeye aykırı bir tadilat (balkon kapatma, duvar kaldırma vb.) yapılmış mı?
Aidat, yönetim ve masraflar
- Aylık aidat ne kadar ve neleri kapsıyor? Isınma, güvenlik, temizlik dahil mi?
- Yakın zamanda planlanan ortak gider (çatı, cephe, asansör yenileme) var mı?
- Satıcının emlak vergisi, aidat veya fatura borcu bulunuyor mu?
Gezi günü yanınıza alın
- Metre ve not defteri: Eşyalarınızın sığıp sığmayacağını yerinde ölçün.
- Telefonda pusula uygulaması: Cepheyi tahmin etmek yerine doğrulayın.
- Bu liste: Her daire için ayrı ayrı işaretleyin; yanıtı alınamayan soruları not edin.
- Fener: Dolap içleri, banyo dolapları ve kombi çevresindeki nem izlerini görmek için.
Kiralık daire gezerken farklı olarak
Kiralık bir daireye bakıyorsanız listeye birkaç soru daha ekleyin: Depozito ve kira artış esası nasıl olacak, eşya ve beyaz eşya teslimde hangi durumda, aidat ve ortak giderlerin hangisi kiracıya ait, evcil hayvan kabul ediliyor mu, giriş tarihine kadar hangi küçük onarımlar yapılacak? Bu konuların sözleşmeye yazılması, ileride çıkabilecek tartışmaları baştan önler.
Ayrıca mevcut kiracı hâlâ evde oturuyorsa, gezi saatini ona da uygun bir zamana denk getirmek ve kısa bir sohbetle binanın genel durumu, komşuluk ilişkileri ve yönetim hakkında izlenim edinmek de faydalı olabilir.
Fiyatı nasıl değerlendirmeli?
Beğendiğiniz dairenin fiyatını değerlendirirken yalnızca ilan sitelerindeki istenen fiyatlara bakmak yanıltıcı olabilir; ilan fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı çoğu zaman aynı değildir. Aynı binada veya aynı sokakta yakın zamanda satılan benzer daireleri, bina yaşını, katı, cepheyi ve metrekareyi birlikte düşünün. Kredi kullanacaksanız bankanın ekspertiz değeri de önemli bir göstergedir; ekspertiz değeri satış bedelinin altında kalırsa kullanabileceğiniz kredi tutarı da etkilenebilir. Peşin alımlarda lisanslı bir değerleme kuruluşundan rapor almak, pazarlıkta elinizi güçlendirir.
Gezi sonrası ne yapmalı?
Her gezinin ardından aynı gün kısa notlar alın ve fotoğrafları daire bazında klasörleyin. Ciddi olarak düşündüğünüz bir daire için ikinci bir ziyaret planlayın; bu kez farklı bir saatte gidin ve mümkünse bir yakınınızı da götürün. Kredi kullanacaksanız bankanın ekspertiz sürecini, peşin alımda ise bağımsız bir değerleme raporunu değerlendirin.
Emlaks Shop ile gezerken
Danışmanlarımız gösterim sırasında bu listedeki soruların yanıtlarını önceden toplamaya çalışır, tapu kaydının kontrolü ve ekspertiz için sizi doğru kişilere yönlendirir. Böylece karar verirken yalnızca ilk izlenime değil, somut bilgilere dayanırsınız.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.